هرس در باغات چای

تعداد بازدید : 383

تعریف هرس باغات چای فواید هرس انواع هرس سیکل هرس

تعریف هرس باغات چای

به منظور افزایش کمی و کیفی محصول (برگ سبز) هرس بوته چای الزامی است. با انجام صحیح هرس شرایط متعادلی برای فعالیت­ های حیاتی بوته ایجاد و رشد زایشی (گل­دهی) محدود شده و در عوض بوته به طور دائم در رشد رویشی (تولید شاخ و برگ) نگهداری می شود. اگر هرس به موقع و صحیح انجام شود بوته دچار آسیب نخواهد شد، از این نظر هرس یکی از مهمترین عملیات زراعی چایکار در مرحله داشت می­ باشد.

هدف از هرس بوته­ های چای

  • جوان ساختن بوته چای
  • جلوگیری از رشد زایشی (گلدهی) چای
  • تحریک جوانه­ های غیرفعال
  • افزایش دوره رویشی (برگ سبز) به منظور ازدیاد محصول
  • ایجاد اسکلت قوی و مناسب (مقاوم ­سازی بوته چای)
  • حذف شاخه­ های ضعیف، گره­ دار، خشک­ شده و آلوده به آفات و بیماری­ های گیاهی (تقویت شاخه­ ها و ساقه­ های مناسب و سالم)
  • گسترش و توسعه برگ­ چینی (برگ­ چینی بیشتر)
  • نگهداری بوته در ارتفاع مناسب جهت سهولت در برگ­ چینی (برداشت محصول) و سایر داشت و برداشت
  • عرضه تدریجی محصول و جلوگیری از تراکم عرضه برگ سبز به خصوص در چین بهاره به منظور حفظ کیفیت چای استحصالی
  • مقاوم ساختن بوته در مقابل عوامل خسارت­زای محیطی

نکات مهم در انجام هرس:

 برای افزایش بهره ­وری بوته­ های چای، رعایت نکات زیر برای انجام هرس مناسب توصیه می­گردد:

  • تعیین زمان مناسب هرس با توجه به ذخیره مواد غذایی در ریشه
  • دادن فرصت مناسب به بوته پس از پایان دوره برداشت و قبل از هرس برای ذخیره سازی مواد غذایی در ریشه
  • استفاده از کودهای آلی، شیمیایی و سبز بر اساس آزمایش خاک و دستورالعمل های سازمان حفظ نباتات
  • استفاده از وسایل و ابزار مناسب برای هرس نظیر داس مخصوص هرس، قیچی دسته بلند و قیچی پنوماتیک
  • استفاده از چسب هرس و ترکیبات آهکی برای پوشاندن و ضدعفونی سطح مقطع پس از هرس­ های سنگین
  • استفاده از قارچکش مناسب پس از هرس برای پیشگیری از بیماری­ های قارچی
  • تسطیح و هموار کردن زمین باغ چای پس از هرس­ های سنگین
  • پخش بقایای خرد­شده حاصل از هرس در بین ردیف­ های چایکاری توام با شخم سطحی
  • رعایت سیکل هرس در بوته ­های چای

   زمان مناسب برای هرس

هرس در چای بایستی زمانی انجام شود که بوته در حال رشد سریع نبوده بلکه در حال استراحت باشد. پس از خاتمه برداشت که در ایران معمولاً در اواخر مهرماه می­ باشد به علت نامناسب ­بودن شرایط رویشی از نظر نور و درجه حرارت، برگ­ دهی بوته بتدریج متوقف شده و در واقع استراحت بوته ­ها آغاز می­ شود، توصیه اکید است بلافاصله پس از خاتمه دوره برداشت هرس انجام نگیرد بلکه باید حداقل دو ماه پس از برداشت چین پاییزه به بوته های چای فرصت داده شود تا ذخیره مواد غذایی به صورت نشاسته در ریشه به حداکثر برسد.

 مناسب­ ترین زمان برای هرس ­های سنگین در باغات چای دو ماه پس از آخرین برداشت یعنی اواخر آذرماه و اوایل دی­ماه می­ باشد. 

هرس فرم دهی نهال جوان چای

اولین هرس باید، یک سال پس ازکشت نهال در زمین اصلی در زمستان و در ارتفاع 15 تا 20 سانتی­ متری از سطح خاک صورت گیرد.

در سال دوم، پس از کشت نهال، نباید هیچگونه عملیات هرس صورت گیرد.

در سال سوم، زمانی که نهال اصلی دارای 9 شاخه است، باید در زمستان و از ارتفاع 30 سانتی­ متری از سطح خاک هرس صورت گیرد.

در سال چهارم، نباید هیچگونه عملیات هرس بر روی نهال انجام گیرد.

در سال پنجم، باید در زمستان و در ارتفاع 40 سانتی­ متری از سطح خاک هرس صورت گیرد، بطوری که تعداد شاخه ها حداکثر 21 شاخه باشد.

از سال ششم، هرس بوته باید همانند هرس بوته های بارده و یا مادری صورت گیرد.

هرس سبک (سر هرس)

به کلیه هرس ­هایی که بالاتر از ارتفاع 35 تا 45 سانتی­متری محل طوقه (محل اتصال ساقه و ریشه در سطح خاک) به منظور گسترش سطح برگ­ چینی، تحریک بوته جهت تولید رخ (غنچه)، یکنواخت و یکدست کردن سطح برگ­ چینی، حذف شاخه­ های نازک و پنجه­ کلاغی، حفظ ارتفاع بوته، تقویت ساقه، افزایش کیفیت و کمیت محصول می شود، هرس سبک یا سرهرس اطلاق  می ­گردد. پس از اینکه بوته ها 7 تا 10 سانتی­متر از سطح هرس رشد کردند، برگ چینی انجام می گیرد. هرس سبک  باید سالی یک باردر فصل زمستان (اسفند) انجام شود.

 هرس کمربر

این هرس به منظور اصلاح اسکلت­ بندی بوته، حذف گره­ های حاصله از هرس ­های متوالی و همچنین حذف شاخه های آلوده انجام می­ گیرد. در این نوع هرس با توجه به شرایط بوته از ارتفاع 30 تا 40 سانتی­ متری از محل طوقه انجام می­گیرد. این هرس باید هر 5 سال یک بار انجام گیرد.

هرس کف­بر

هرس کف بر شدیدترین نوع هرس بوده و به منظور جوان کردن بوته ­های چای انجام می گردد. هدف از این نوع هرس حذف قسم ت­های هوایی، شاخه های گره­دار و پیچ خورده و بیمار به علت زیاد بودن سن بوته است. این هرس باید در فصل پاییز و هر 15 تا 20 سال یکبار انجام گیرد.

فرمت : pdf حجم :1010.397 KB

منبع : سازمان چای کشور، معاونت بهبود تولیدات جای

نویسنده : دکتر محمدجواد گل محمدی- مهندس حمیدرضا شاهین

برچسب ها : سازمان چای کشور

تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نگردیده است