شکوفائی صنعت چای کشور نماد تحقق اقتصاد مقاومتی/مهندس سیدعبداله میرحسینی مقدم ( مشاورفنی سازمانچای وصندوق چای کشور) /مهندس سیدمحسن سنجری ( مدیرآموزش وترویج سازمان چای کشور)

27 , مهر , 1396

1

 

2

 

 

به نام  خداوند جان و خرد

مقدمه

چای پر مصرف ترین نوشیدنی پس از آب در جهان و یکی از با اهمیت ترین محصولات نقدینه آفرین در بخش کشاورزی است. این محصول در کشورهایی نظیر کنیا و سری لانکا منبع اصلی تامین ارز کشور و دومین منبع اشتغال در هندوستان به حساب می­آید.

البته کشور چین به عنوان زادگاه چای در حال حاضر با 80 میلیون چایکار بیشترین تعداد چایکاران، با 2 میلیون تن بیشترین میزان تولید و با سطحی برابر 2.72 میلیون هکتار بیشترین اراضی چایکاری جهان را در اختیار دارد. اهمیت چای در چین به حدی است که این کشور با وجود رشد اقتصادی از لحاظ صنعت و خدمات و حضور موفق در بازارهای جهانی، تنها در فاصله سال 2000 تا 2010 میلادی به اندازه آن چه هندوستان طی 130 سال باغ چای احداث کرده بود؛ اقدام به افزایش سطح زیر کشت این محصول نمود.

در حال حاضر بیش از 5 میلیون تن چای در دنیا تولید می­شود که از این مقدار حدود 1.8 میلیون تن وارد چرخه تجارت جهانی می­شود و بقیه در خود کشورهای تولید کننده مصرف می گردد. از لحاظ سرانه مصرف، کشورهای انگلستان، ترکیه، روسیه، مراکش، نیوزلند، مصر، لهستان و ژاپن با مصرف بیش از 2 کیلوگرم در سال رتبه های برتر جهان را در اختیار دارند.

از کشت چای در ایران بیش از 110 سال می­گذرد و در گذر زمان به دلیل درآمد زایی مناسب با اقبال کشاورزان شمال کشور در دو استان گیلان و مازندران مواجه شد. طبق بررسی محققان موسسه فورد در سال 1333، چایکاران با 516 دلار در سال بیشترین درآمد سرانه بین کشاورزان کشور را داشتند. این رقم برای کشاورزان دیگر نقاط کشور 46 دلار بود. هم چنین طبق بررسی بانک مرکزی، متوسط درآمد چایکاران در سال 1357 دو برابر درآمد گندمکاران از سطحی مشابه بود.اما از سال1382 تا سال 1393 سطح چایکاری از 32 هزار به حدود 20 هزار هکتار و مقدار تولید از میانگین 45 هزار تن به کمتر از 25 هزار تن در سال نزول کرده است.

 

سابقه تاریخی چای در جهان و ایران

چای یکی از با اهمیت ترین محصولات کشاورزی در جهان است. این نوشیدنی ابتدا در انحصار کشور چین بود جهانگردان اروپایی در سفر به مشرق زمین آن را شناختند و با خود به ارمغان آوردند. ظرف مدت کوتاهی اهمیت این نوشیدنی در دربار پادشاهان اروپا به حدی رسید که به عنوان مثال ملکه ویکتوریا دستور داد در پذیرایی های رسمی از مقامات دیگر کشورها از چای استفاده شود. در آن زمان ارزش چای هم سنگ نقره بود.

هم چنین جنگ استقلال امریکا نیز به دلیل وضع مالیات بر محصول چای و مخالفت مهاجرین با پرداخت آن به وقوع پیوست. این محصول در ابتدا در انحصار کشور چین بود. اما به واسطه اختلاف میان این کشور با انگلستان در مسیر عرضه چای در جهان خللی ایجاد شد و دولت انگلستان را بر آن داشت به دنبال منابع دیگری برای تامین چای بگردد. در نتیجه این سیاست؛ کشور هند به جرگه کشورهای تولید کننده چای پیوست و به مرور زمان به یکی از تولید کنندگان اصلی چای در جهان تبدیل شد. به موازات این اتفاقات و بر اثر گسترش روابط تجاری میان ایران و هندوستان، چای نیز در زمره یکی از محصولات مورد معامله دو کشور قرار گرفت و خیلی زود مصرف آن از حالت تفنن خارج و به یکی از ضروریات زندگی مردم مبدل شد. نفوذ چای در ایران به حدی رسید که رفته رفته علاقه به کشت آن پیدا شد. ابتدا برخی بازرگانان با آوردن دانه این مهم را آزمودند ولی توفیقی نیافتند. در بین این افراد از حاج محمد حسین اصفهانی که در سال 1302 هجری قمری (حدود  1263 تا 1264شمسی) تلاش هایی را صورت داد؛ می توان اسم برد. اما در پی اعزام محمد میرزا کاشف السلطنه به سمت سرکنسول ایران در هند فصل جدیدی در تاریخ رقم خورد. وی که مردی پر تلاش و آشنا به ترقیات روز جهان و علاقه مند به پیشرفت کشور بود با برنامه و هدف گذاری و کوشش توانست به این خواسته ملی جامه عمل بپوشاند. او که در بهار 1319 هجری قمری برابر با خرداد ماه 1280 شمسی موفق به احداث نخستین باغ چای در چهارخانه سر لاهیجان گردید. با توجه به مهارت و تخصصی که به دست آورده بود به سمت رییس موسسه چایکاری لاهیجان که بخشی از اداره کل فلاحت کشور بود، انتخاب شد. او تلاش فراوانی برای گسترش چایکاری در گیلان و مازندران انجام داد. وی به منظور تامین وسایل لازم برای تاسیس نخستین کارخانه چای سازی در لاهیجان و استخدام کارشناس به چین سفر کرد و در پایان همین سفر بر اثر سانحه تصادف در بین راه بوشهر به شیراز درگذشت. بنا به وصیت او را در قطعه زمینی که به همین منظور در مقابل ساختمان موسسه چایکاری خریده بود به خاک سپردند. با مرگ وی تلاش برای گسترش چایکاری متوقف نشد و دولت با سرمایه گذاری و احداث کارخانه های چای سازی و نهالستان شروع به توسعه چایکاری نمود. ضمن این که قانون حقوق انحصار قند و شکر و چای مصوب سال 1304 شمسی از نخستین قوانینی بود که تصویب آن با هدف تامین منابع لازم برای ایجاد خطوط راه آهن انجام شد.نخستین کارخانه چای سازی ایران در 1311 تاسیس و نخستین مصوبه دولت در زمینه بهبود تولید چای در مرداد ماه 1316 ابلاغ شد.

با گذشت زمان و حمایت مستمر دولت، صنعت چای ایران به بلوغ و شکوفایی رسید. به نحوی که سطح زیر کشت چای در سال 1331 به 11000 و در سال 1338 به 18000 و در سال 1350 به 31000 هکتار رسید.

در سال 1337 به منظور حمایت از توسعه صنعت چای و چایکاران سازمان چای تاسیس شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی محصول چای همواره به دلیل اهمیت اقتصادی و اجتماعی بالایی که داشت مورد توجه سیاست گذاران بود به نحوی که در اوایل دهه 1370 شمسی میزان تولید چای داخلی به مرز تن برگ 70000 تن چای خشک رسید که معادل دو سوم نیاز مصرفی کشور بود. اما با ورود به دهه 80 شمسی و اتخاذ سیاست هایی به منظور کاهش وابستگی چای به حمایت های دولت این روند دچار نزول شد و در نهایت با اجرای طرح اصلاح ساختار تشکیلاتی چای کشور (1382-1379) میزان تولید به کمتر از 27 هزار تن چای خشک رسید و بیش از 50 درصد باغات چای از گردونه بهره برداری خارج شدند. در پی این وضعیت و بروز بحران های اقتصادی و اجتماعی در شمال کشور، دولت مجددا تلاش کرد با حمایت های بیشتر نسبت به اصلاح وضع موجود اقدام کند که به دلیل انحلال سازمان چای و نبود یک متولی تخصصی برای این محصول از اقدامات خود نتیجه ای نگرفت. با احیای سازمان چای کشور موضوع حمایت دولت جدیت بیشتری یافت و ین سازمان به منظور مدیریت کلان صنعت چای وارد عمل شد.

نگاهی به وضعیت فعلی کشت و صنعت چای ایران

در حال حاضر حدود 28000 هکتار باغ چای در دو استان گیلان و مازندران قرار دارد که از این مقدار حدود 21000 هکتار مورد بهره برداری قرار می­گیرد. هم چنین همه ساله حدود 160 کارخانه چای سازی از طریق انعقاد قرارداد با سازمان چای به فعالیت در زمینه تولید چای خشک می­پردازند. باغات چای کشور در 10 شهر گیلان و مازندران از فومن تا کلار اباد تنکابن در 900 قریه پراکنده شده­اند. تعداد خانوارهای چایکار بالغ بر 55000 خانوار و شاغلان کارخانه های چای سازی حدود 2000 خانوار است. به طور کلی می­توان گفت در کل صنعت چای و مشاغل وابسته به آن حدود 80 هزار خانوار  به طور مستقیم و غیرمستقیم اشتغال دارند.

اکثر باغ های چای ایران (قریب 70 درصد) در نقاط شیبدار قرار دارند که امکان کشت هیچ محصولی از نظر اقتصادی مشابه چای در آنها وجود ندارد. از طرفی وجود باغ های چای به دلیل تعامل خاصی که با طبیعت این نواحی برقرار نموده اند باعث حفظ محیط زیست، جلوگیری از فرسایش خاک و تنوع زیستی گردیده است.

از طرف دیگر اکثر باغات چای کشور به صورت دیم می باشند. در دهه 70 شمسی تلاش برای تجهیز باغات چای به سیستم های نوین آبیاری باعث شد سطح زیر کشت آبی این محصول به 5000 هکتار برسد. این سطح اکنون به کمتر از 400 هکتار رسیده است.

 

 

 

 

نگاهی به اقتصاد چای در ایران و جهان

امروزه چای در بیش از 30 کشور جهان کشت می­شود. کشورهای چین، هند، سری لانکا، کنیا، ژاپن، ترکیه، تایوان، تانزانیا و تعدادی دیگر از جمله ایران بیشترین سطوح چایکاری را دارند.

از نظر تولید نیز چین، هند، کنیا و سری لانکا بیشترین تولید و بیشترین میزان صادرات چای را به خود اختصاص داده اند. کشورهای چین، هند و اتحادیه اروپا بزرگ ترین مصرف کنندگان چای در جهان هستند.

در حال حاضر کشورمان از نظر تولید و سطح زیر کشت در رتبه پانزدهم جهان و از نظر مصرف رتبه دوازدهم جهان را با حدود 1.4 کیلوگرم دارا است. مصرف چای ایران حدود 110 هزار تن در سال است.

گردش اقتصادی نوشیدنی چای در جهان در سال 2016 بالغ بر 38 میلیارد دلار بوده است. در سال 2015 ارزش اقتصاد چای فقط در آمریکا با 150 هزار تن واردات بالغ بر 11 میلیارد دلار شد.

با توجه به محدودیت کشت چای به استان گیلان و تا حدی مازندران و کاستی تولید داخلی نسبت به میزان مصرف، واردات چای در ایران امری ناگزیر است. با توجه به مصرف سالانه 110 هزار تن و تولید نزدیک به 25 هزار تن در داخل (به طور متوسط) همه ساله مقادیری چای از مبادی رسمی و غیر رسمی وارد کشور می گردد. میزان واردات رسمی به طور متوسط 55000 تن با میانگین قیمت کیلویی 4.5 دلار و در مجموع نزدیک به 1000 میلیارد تومان است. گردش اقتصادی چای در کشورمان به 3000 میلیارد تومان می رسد. این در حالی است که در سال 1395 کل مبلغ خرید برگ سبز چای بالغ بر 234 میلیارد تومان (تقریبا یک پنج رقم واردات رسمی) بوده است.

از طرف دیگر واردات غیر قانونی چای لطمه بزرگی به اقتصاد و گردش سالم این محصول وارد می سازد که تنها با حمایت از تولید محصول داخلی می توان جلوی آن را گرفت.

با اتکا به عواید حاصل از واردات می توان برنامه های زیر ساختی لازم جهت بهبود وضعیت صنعت چای و ارتقای کمی و کیفی تولید این محصول را به اجرا در آورد و از خروج مقادیر معتنابهی ارز از کشور جلوگیری نمود.

 

دلایل اهمیت تولید چای در کشور

  • چای یک کالای استراتژیک است: چای از کالاهای ضروی و مورد مصرف تمام اقشار جامعه است. ساده ترین وسیله پذیرایی و در عین حال در کنار نان و پنیر یک وعده غذایی اصلی گروه های کم درآمد جامعه به حساب می آید. با توجه به صرف هزینه حدود 1000 میلیارد تومان برای واردات چای می توان گفت در صورت عدم توجه به این محصول ضمن آسیب دیدن معیشت اقتصادی خانواده های اقتصادی و اشتغال های مرتبط با آن بر میزان واردات و ارز مصرفی افزوده خواهد شد. ضمن این که وابستگی به واردات، احتمال تهدید سلامت مردم به دلیل ورود چای های فاسد و غیر بهداشتی را به دنبال خواهد داشت. در سال 2003 میلادی اتحادیه اروپا ورود چای از کشور هند را به دلیل وجود میزان بالای سموم دفع آفات ممنوع اعلام کرد.
  • سرمایه گذاری های انجام شده در باغ های کارخانه های چای سازی: اراضی چایکاری شمال در زمره بهترین و مرغوب ترین اراضی جنگلی شمال می باشند. احداث باغ چای تا رسیدن به مرحله باردهی 7 سال طول می کشد. از طرف دیگر صنعت چای یک صنعت نیروبر است. بنابراین حمایت از صنعت چای باعث تقویت اشتغال و حفظ اراضی می شود. تبدیل اراضی به امور دیگر باعث رونق اقتصاد غیر مولد و مصرفی در منطقه خواهد شد.
  • عدم امکان کشت محصول جایگزین: کشت چای در مناطق کوهستانی و شیبدار انجام شده است و در این مناطق امکان کشت محصولی با سازگاری اقلیمی و مزایای اقتصادی چای وجود ندارد. ضمن این که بسیاری از خانواده های چایکار تک محصول هستند و تنها از طریق باغ چای امرار معاش می نمایند.
  • جذابیت بصری و ایجاد چشم انداز در محیط کشت: امروزه بسیاری از کشورهای چایخیز با استفاده از جذابیت بصری و مناظر چشم نواز باغ های چای نسبت به جذب گردشگر اقدام کرده اند که این موضوع در کشور ما نیز قابل انجام است.

 

مزیت های تولید چای در ایران

  • سرانه بالای مصرف چای در کشور
  • همسایگی با کشورهای مهم مصرف کننده چای از جمله روسیه، عراق، ترکیه، پاکستان و جمهوری های شوروی سابق
  • عدم استفاده از سموم دفع آفات در باغ های چای و تولید محصولی ارگانیک
  • عطر و طعم خاص به دلیل کشت در منطقه معتدل شمال ایران
  • حفظ بوته های چای علی رغم سرمای شدید زمستانه و بارش برف در سال های مختلف

نگاهی به وضعیت چای از سال 1393 تاکنون

با مشاهده آمارهای تولید از سال 1388 تاکنون متوجه می شویم که از سال 1388 تا 1393 روند تولید چای سیر نزولی داشته و تنها از سال 1393 به بعد است که سیر صعودی پیدا می کند.

سال خرید تضمینی برگ سبز چای (هزار تن)
1388 170
1389 118
1390 131
1391 110
1392 90
1393 65
1394 87
1395 139.3

اقدامات دولت از سال 1393 تاکنون

  • افزایش قابل توجه قیمت خرید تضمینی برگ سبز
سال قیمت درجه 1 قیمت درجه 2
1388 5400 2900
1389 5400 2900
1390 6000 3000
1391 7000 3900
1392 12000 6500
1393 18000 10000
1394 21800 12100
1395 24525 13734
1396 26242 14695

 

همان گونه که از جدول مشاهده می شود قیمت برگ سبز از سال 1393 به بعد افزایش مطلوبی پیدا کرده و همین امر در بالا رفتن مقدار تولید نقش قابل توجهی ایفا نموده است.

در نمودار ذیل، روند تولیدبرگ سبز چای از سال 1370 لغایت سال 1395 را نشان می دهد .

 

 

بررسی دو جدول فوق نشان می دهد هرگاه قیمت خرید تضمینی برگ سبز چای به رقم تورم نزدیک شده بر میزان تولید افزوده شده است.

 

  • تشکیل صندوق حمایت از توسعه صنعت چای

در اسفند ماه 1393 به منظور فراهم کردن شرایط لازم جهت بهره مندی چایکاران و صاحبان صنایع از وام های ارزان قیمت، صندوق حمایت از توسعه صنعت چای کشور با همکاری صندوق مادر تخصصی حمایت از توسعه سرمایه گذاری در بخش کشاورزی و سازمان چای کشور تاسیس شد. در این صندوق 70 درصد سهام بخش خصوصی به چایکاران و 25 درصد آن به کارخانه داران و بقیه به بازرگانان تعلق دارد. 49 درصد سهام صندوق نیز به دولت تعلق دارد. هم چنین برای اولین بار در بین صندوق های تخصصی- محصولی کشور، سهم آورده چایکاران را دولت تقبل نمود.

در ابتدا حدود 25000 چایکار و 13 کارخانه دار به عضویت صندوق درآمدند. سرمایه اولیه صندوق توسعه چای حدود 90 میلیارد ریال بود. اکنون تعداد چایکاران عضو به 41019 نفر و کارخانه داران به 57 کارخانه و سرمایه صندوق به 461 میلیارد ریال افزایش یافته است.

از جمله اقدامات صندوق پرداخت تسهیلات به اعضا با شرایط آسان بوده است که این امر رضایت ذینفعان بخش را به دنبال داشته است.

نمایه آماری صندوق حمایت از توسعه صنعت چای

زمان تشکیل مجمع موسس صندوق 25 اسفند 1393
سرمایه اولیه صندوق 86 میلیارد ریال
تعداد چایکاران عضو 41019 نفر
تعداد کارخانه های عضو 57 کارخانه
سرمایه فعلی صندوق 461 میلیارد ریال
مقدار وام پرداختی به چایکاران 158 میلیارد ریال
مقدار وام پرداختی به کارخانه ها 31 میلیارد ریال

 

  • پرداخت تسهیلات به زراعی به چایکاران

در سال 1393 بیش از 140 میلیارد ریال بابت تسهیلات به زراعی جهت انجام هرس کف بر و کمر بر به چایکاران با شرایط آسان (بازپرداخت در پنج سال با دوسال تنفس و بدون سود) تعلق گرفت که برای هر هکتار هرس کف بر 50 و برای هرس کمر بر 25 میلیون ریال بود.این امر برای اولین بار در تاریخ چای ایران صورت گرفته است.

در سال 1395 نیز این وام با افزایش مبلغ هرس کف بر به 60 میلیون ریال و کمر بر به 30 میلیون ریال پرداخت گردید.

تاکنون مبلغی بالغ بر 3.8 میلیارد تومان به 2600 کشاورز تعلق گرفته است.

هم چنین جهت احیای باغ های رها شده و ترویج مکانیزاسیون در باغ ها (تهیه ماشین های هرس و برگ چین) نیز اعتبار جداگانه ای برای متقاضیان در نظر گرفته شده است. در این زمینه نیز 1.3 میلیارد تومان به 507 نفر از چایکاران پرداخت شده است.

 

  • پرداخت تسهیلات به کارخانه داران چای

با توجه به این که چندین سال از عمر مفید ساختمان و دستگاه های کارخانه های چای سازی می گذرد و صاحبان صنایع به دلایل گوناگون قادر به دریافت تسهیلات از شبکه بانکی نبودند؛ در سال 1395 برای اولین بار در دو حوزه بهینه سازی سیستم سوخت رسانی و تجهیز و نوسازی کارخانه های چای به آنان تسهیلات مناسب (بازپرداخت پنج ساله با دو سال تنفس و کارمزد 4 درصد) پرداخت می گردد.

  • افزایش سرمایه گذاری در صنعت چای

یکی از عوامل موثر بر توسعه هر فعالیتی سرمایه گذاری است که مبین اهمیت و جذابیت آن برای صاحبان سرمایه و فعالان آن حوزه می باشد.

جدول ذیل، وضعیت سرمایه گذاری طی سال های 1392 تا 1395 را نشان می‌دهد:

 

 

 

 

 

 

 

 

سال رئوس فعالیت و سرمایه گذاری های انجام شده مبلغ سرمایه گذاری انجام شده

(میلیارد تومان)

1392 1-راه اندازی خط تولید چای سبز

2-تجهیز و توسعه و بهداشتی نمودن کارخانه

3-بهینه سازی مصرف انرژی

2
1393 1-راه اندازی خط تولید چای سبز

2-تجهیز و توسعه و بهداشتی نمودن کارخانه

3-بهینه سازی مصرف انرژی

2
1394 1-راه اندازی خط تولید چای سبز

2-تجهیز و توسعه و بهداشتی نمودن کارخانه

3-بهینه سازی مصرف انرژی

4-راه اندازی مجدد کارخانه چای سازی غیر فعال

8
1395 1-احداث و راه اندازی کارخانه جدید چای سازی

2-تجهیزوتوسعهوبهداشتینمودنکارخانه

3-بهینهسازیمصرفانرژی

19
مجموع 31

«توضیح این که در سال 1395 مبلغ 97 میلیارد ریال تسهیلات جهت بهینه‌سازی مصرف انرژی

و تجهیز و توسعه در اختیار 105 کارخانه چای سازی در گیلان و مازندران قرار گرفت.

6- اقدام برای احیا و توسعه شبکه آبیاری در باغ های چای

در اواخر دهه 70 سازمان چای کشور با متشکل سازی چایکاران و ایجاد شبکه آبیاری با هدف افزایش تولید کمی و کیفی محصول اقدام به حفر بیش از 80 حلقه چاه آب نمود. سطح آبی چای با این اقدام به 3000 هکتار رسید. اما متاسفانه با انحلال سازمان چای در سال 1383 ، اکثر این چاه­ها رها شد و در نهایت از مقدار قبلی به کمتر از 400 هکتار رسید. با توجه به ضرورت وجود رطوبت کافی در کنار بوته­های چای و این واقعیت که انجام آبیاری سبب افزایش دو برابری محصول می­گردد؛ سازمان چای درصدد است با استفاده از اعتباراتی که دولت به این امر مهم اختصاص می­دهد؛ زمینه را برای احیا و حتی توسعه سطح آبی محصول چای فراهم سازد.

7-دستاوردهای صنعت چای در سال 1395

در سال 1395 به سبب بهبود وضعیت نزولات آسمانی و به محصول رسیدن باغات هرس شده در سال 1393 شاهد افزایش چشمگیر محصول نسبت به سال­های قبل ( تنها 55 درصد افزون بر میزان تولید در سال 94) بودیم. هم چنین به تناسب این افزایش تولید بر مقدار فروش چای داخلی در بازار افزوده گشت که این امر در کاهش نسبی واردات چای موثر بود.

صندوق حمایت از توسعه صنعت چای در سال 1395 با توجه به افزایش تعداد سهامداران از همان ابتدای سال نسبت به پرداخت وام جاری اقدام نمود که با استقبال قاطبه چایکاران مواجه شد.

تا پایان سال 1395 مبلغ 12 میلیارد تومان به 10507 چایکار پرداخت شده است. ضمن این که تعدادی از کارخانه­های چای سازی نیز از این وام به تناسب سهام خود بهره مند گشتند که جمع مبلغ پرداختی ها در نیمه دوم سال 1395 بالغ بر 3.2 میلیارد تومان بوده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نتایج اقدامات انجام شده

  • افزایش امید بین جامعه چایکاران
  • افزایش تولید برگ سبز چای
  • احیای باغات رها شده
  • انجام عملیات به زراعی در سطح 4000 هکتار از باغات چای
  • افزایش سرمایه گذاری در کارخانه­های چای سازی و توجه به به سازی آنها
  • افزایش اعتماد مصرف کنندگان به کیفیت چای ایرانی
  • رونق تجارت محصول چای ایرانی و فروش کل مقدار تولید در هر سال

 

 

 

 

جدول مقایسه عملکرد سازمان چای کشور بین سال 1392 و 1395

عنوان سال 1392 سال 1395 درصد رشد
تولید برگ سبز چای 80.4 هزار تن 139.3 هزار تن 73.3 درصد افزایش
میانگین قیمت تضمینی 8150 ریال 16971 ریال 108 درصد افزایش
درآمد چایکاران 697 میلیارد ریال 2340 میلیارد ریال 234 درصد افزایش
مساحت باغ های فعال 17500 هکتار 21500 هکتار 22.8 درصد افزایش
واردات چای 90 هزار تن 80 هزار تن 11 درصد کاهش
پرداخت وام به چایکاران و کارخانجات 0 310 میلیارد ریال در سال 1392 وامی پرداخت نشد.
سرمایه گذاری در صنعت چای 20 میلیارد ریال 190 میلیارد ریال 850 درد افزایش
ضریب خودکفایی 16 درصد 28 درصد 12 درصد افزایش
فروش چای خشک داخلی 19 هزار تن 31 هزار تن 63 درصد افزایش

 

 

 

هیچ نظری برای “ شکوفائی صنعت چای کشور نماد تحقق اقتصاد مقاومتی/مهندس سیدعبداله میرحسینی مقدم ( مشاورفنی سازمانچای وصندوق چای کشور) /مهندس سیدمحسن سنجری ( مدیرآموزش وترویج سازمان چای کشور) ” ارسال نشده است.

نظر بدهید